Demencja starcza, inaczej nazywana otępieniem starczym, to przewlekła choroba mózgu, która z czasem postępuje. Negatywnie wpływa na funkcje intelektualne, poznawcze i emocjonalne. Często zdarza się, że demencja jest mylnie uznawana za naturalny proces starzenia. Tymczasem jest to choroba, która może rozwinąć się u seniora. Jak zatem rozpoznać demencję starczą? Jak sobie radzić i w jaki sposób opiekować się chorym?

Rozpoznanie demencji to klucz do sukcesu

Nawet, jeżeli praca w opiece to dla nas chleb powszedni i wiemy o niej wszystko – warto na bieżąco obserwować seniora. Każdy podopieczny jest inny, a niewielu powie nam o problemach z codziennymi czynnościami. Demencja zaczyna się od drobnostek utrudniających funkcjonowanie. Łatwo więc zlekceważyć pierwszy jej etap i odkryć przyczynę zaburzeń dopiero po dłuższym czasie. Wczesna reakcja jest jednak bardzo ważna: dzięki temu można znacznie opóźnić i spowolnić rozwój demencji.

Jakie są objawy demencji?

  • zaburzenia artykulacji i rozumienia znaczenia słów,
  • nierozpoznawanie przedmiotów i osób, zapominanie o nich,
  • obniżenie umiejętności uczenia się,
  • niemożność oceniania i podejmowania racjonalnych decyzji,
  • wahania nastroju, a także apatia, zmęczenia, drażliwość czy nawet agresja,
  • brak możliwości kontrolowania swoich reakcji,
  • osłabienie organizmu.

demencja starcza - opieka

Demencja starcza – jak postępować z chorym?

Największym problemem dla opiekunów osób z demencją jest komunikacja z podopiecznym. Podczas rozmowy należy wykazać się wyczuciem, tak by nie urazić seniora. Mówmy nieco wolniej i wyraźniej niż zwykle, ale nie całkiem powoli. Dobrym ruchem jest używanie prostego języka. Nie próbujmy jednak rozmawiać z chorym jak z dzieckiem. Warto jednocześnie utrzymywać kontakt wzrokowy i zachowywać dystans. Zadawajmy proste pytania – takie, na które senior może odpowiedzieć „tak” lub „nie”. Zachowajmy też cierpliwość i dajmy podopiecznemu czas na odpowiedź.

Codzienna opieka nad chorym z demencją starczą

Często chorzy na demencję odmawiają przyjmowania posiłków, zapominają o nich albo mają problemy z gryzieniem i żuciem. Opiekun osoby starszej powinien więc dbać o regularność podawania posiłków, a jeśli trzeba, ostrożnie karmić podopiecznego. Wprowadźmy bezpieczny, przyjazny dla seniora rytuał karmienia. Osoby z demencją mają również tendencję do szybkiej utraty masy ciała. Aby tego uniknąć, warto na bieżąco kontrolować wagę seniora. Można też skonsultować się z lekarzem osoby starszej albo dietetykiem, który dobierze odpowiedni jadłospis i podpowie, jakie pokarmy podawać.

Aktywizacja umysłowa i fizyczna – na tym głównie opiera się opieka nad osobą z demencją. Jak sobie radzić na co dzień? Zacznijmy od utworzenia planu zajęć, który zaktywizuje seniora. Pozwólmy mu wybrać działania, jakie polubi. Może to być fotografia, malowanie, układanie bukietów, rozwiązywanie krzyżówek albo sudoku. Takie aktywności spowolnią rozwój choroby, ale nie tylko. Wzmocnią też wiarę podopiecznego we własne siły, poprawią samopoczucie oraz będą doskonałą okazją do rozmów i wspomnień.

demencja starcza - opieka

Higiena i sen osoby z demencją

Wieczorem często ujawniają się problemy, które przynosi ze sobą demencja. Jak postępować z osobą, która nie chce się umyć? Chory podopieczny może nie rozumieć, dlaczego ma zdjąć ubranie i pójść do łazienki. Może to nawet odebrać jako atak na swoją prywatność. Aby senior czuł się komfortowo, nagrzejmy łazienkę do nieco wyższej temperatury. Zadbajmy, by woda nie była zbyt gorąca, a jej strumień znalazł się w zasięgu wzroku podopiecznego.

Chorzy mają też problemy z zasypianiem i budzą się w nocy. Powodem jest degeneracja ośrodka w mózgu, który odpowiada za regulowanie rytmu dobowego. Odpowiada za to oczywiście demencja. Jak się opiekować chorym w takiej sytuacji? Przede wszystkim zapewnijmy mu jak najwięcej aktywności w ciągu dnia. Kofeinę zarezerwujmy na godziny poranne i ograniczmy popołudniowe drzemki.

Jak pomóc osobie z demencją starczą?

Wiemy już, czym charakteryzuje się demencja starcza. Opieka nad osobą cierpiącą na tę chorobę obejmuje więc przede wszystkim pomoc w zmaganiu się z codziennością. Podstawową kwestią są leki – dopilnujmy, by senior zażywał je regularnie. Stwórzmy także harmonogram dnia i powieśmy go w widocznym miejscu. Dobrym pomysłem będzie opisanie szafek, z których korzysta podopieczny. Rozwieśmy również karteczki przypominające np. o wyłączeniu światła albo zamknięciu drzwi.

Na każdym okryciu wierzchnim oraz swetrach powinna znaleźć się naszywka z imieniem i nazwiskiem seniora. Będą one pomocne w sytuacji, gdy osoba starsza wyjdzie z domu i nie będzie potrafiła wrócić. Przygotujmy się też na trudne chwile. Podopieczny może niekiedy nie rozpoznawać nas ani swoich bliskich. Może też być drażliwy i przejawiać tendencję do agresywnego zachowania. Rolą opiekuna osoby starszej jest zatem dbanie o bezpieczeństwo – zarówno seniora, jak i osób z jego otoczenia.