Przyjazd opiekunki do domu seniora to duże wydarzenie, zarówno dla podopiecznego i jego rodziny, jak i dla samej opiekunki. Obie strony muszą się więc przyzwyczaić do nowej sytuacji, a także nauczyć się ze sobą współpracować. Jednym z elementów udanej współpracy jest budowanie dobrych relacji z seniorem i jego bliskimi. Do tego potrzebna jest nie tylko serdeczność i empatia, ale także asertywność. Opiekunka osoby starszej powinna wiedzieć, jak odmawiać, aby nikogo nie urazić i unikać konfliktów. Czy jest to możliwe? Oczywiście – piszemy o tym w dzisiejszym artykule.

Postawa asertywna – czym jest i jak ją osiągnąć?

W pracy opiekuna osób starszych są wymagane nie tylko doświadczenie i umiejętności, ale także tak zwane kompetencje miękkie. Opiekun lub opiekunka musi umieć nawiązywać kontakt z innymi, być empatyczna i pomocna. Zdarza się jednak, że rodziny i podopieczni wykorzystują dobre serce opiekunki, a ona obawia się im przeciwstawić. W ten sposób godzi się na przykład na dodatkowe obowiązki albo zmianę warunków pracy. Czasami zdarza się, że nie czujemy się w pracy dobrze, ale nie mamy odwagi, żeby postawić sprawę jasno i ustalić zasady. Do tego konieczna jest postawa asertywna, której można się nauczyć.

Asertywność, wbrew pozorom, nie oznacza tylko mówienia „nie” i bycia nieugiętym. Definicja asertywności jest dużo szersza. Osoba asertywna umie wyrażać swoje uczucia, mówić, co myśli, w sposób uprzejmy i z szacunkiem dla drugiej osoby. Jest otwarta na dyskusję, słucha argumentów drugiej strony, ale nie przytakuje wszystkiemu, co usłyszy. Potrafi bronić swojego stanowiska, swoich praw, a także negocjować warunki. Nie ma poczucia winy, jeśli musi odmówić, spokojnie reaguje na krytykę. A nade wszystko dobrze zna swoje mocne i słabe strony i nie daje sobą manipulować. Pamiętajmy: nikt nie rodzi się asertywny, ale taką postawę można wypracować.

opiekun osób starszych

Jak być bardziej asertywnym w pracy w opiece

Jeszcze przed wyjazdem zadbajmy o swoje warunki pracy. Sprawdźmy, ile zarabia opiekunka osoby starszej z naszym doświadczeniem. Szukajmy ofert w sprawdzonych miejscach, na przykład na SenioPort, gdzie mamy pewność co do uczciwości agencji. Podczas kontaktu z konsultantem zapytajmy o szczegóły zatrudnienia, a później wnikliwie przeczytajmy umowę. Możemy wcześniej przygotować sobie listę zadań, które chętnie zrealizujemy oraz takich, których nie mamy zamiaru się podjąć. Jeżeli nie godzimy się na jakiś obowiązek, powiedzmy o tym od razu i zadbajmy, aby firma zanotowała to w umowie. Warto mieć wszystko na piśmie – unikniemy dzięki temu nieporozumień.

O tym, jaka będzie sztela, decydują pierwsze dni… i my sami. Na początku omówmy z rodziną podopiecznego warunki pracy znajdujące się w umowie. Nie zapomnijmy wspomnieć o indywidualnych ustaleniach. Bliscy seniora powinni od początku wiedzieć, że nie podejmujemy się np. mycia okien czy podlewania ogródka. Przez cały czas trwania zlecenia trzymajmy się tych ustaleń. W byciu asertywnym ważna jest bowiem konsekwencja. Może się zdarzyć, że mimo wszystko rodzina seniora nie będzie się trzymała ustalonych zasad. Za każdym razem spokojnie, ale stanowczo przypominać pracodawcom, że danej czynności nie było w umowie. Warto wspomnieć o swoich odczuciach, o tym, że czujemy się niekomfortowo, gdy prosi się nas o coś, co nie jest naszym obowiązkiem. I pamiętajmy, że podstawą bycia asertywnym jest umiejętność dyskusji. Rozmowa powinna przebiegać spokojnie, z szacunkiem. Przedstawiajmy racjonalne argumenty, a jeżeli czujemy, że dialog zmierza w złym kierunku, zaproponujmy, że wrócimy do tematu po jakimś czasie.

postawa asertywna u opiekunki

Asertywna opiekunka osoby starszej ma łatwiej

Umiejętność odmawiania i „dogadania się” z rodziną seniora pozwala nie tylko zawalczyć o swoje, ale też zbudować zdrową, przyjazną relację. Dzięki asertywności zwiększa się nasz komfort pracy. Wiemy, co należy do naszych obowiązków i nie godzimy się na to, żeby narzucono nam dodatkowe zadania. Stawiamy granice, ale robimy to w sposób uprzejmy i wiemy, że swoim postępowaniem nikogo nie krzywdzimy.

Mówiąc „nie”, bądźmy konsekwentni. Nie to nie – i jeśli nie ma jakichś przesłanek do zmiany zdania, trzymajmy się naszej decyzji. Stanowczość przyda się zwłaszcza podczas opieki nad osobą starszą, która często testuje naszą cierpliwość. A jak odmawiać? Zastosujmy się do następujących zasad:

  • Odmawiajmy spokojnie, kulturalnie, bez podnoszenia głosu;
  • Podajmy powód swojej decyzji;
  • Jeśli to konieczne, powołajmy się na konkretny zapis w umowie;
  • Jeżeli sytuacja staje się nerwowa, nie podsycajmy konfliktu;
  • Możemy też odłożyć podjęcie decyzji i skontaktować się z koordynatorem, który doradzi nam, co robić.

Pamiętajmy, że postawa asertywna to przede wszystkim umiejętność konstruktywnej dyskusji. Odnośmy się uprzejmie do podopiecznego i jego rodziny, a argumenty przedstawiajmy spokojnie i racjonalnie. Dzięki temu uda nam się dogadać i zachować pozytywne relacje na szteli.